ต้องกรองหลายชั้นเพราะฝุ่นมีหลายขนาด ถ้าให้ฟิลเตอร์ละเอียดตัวเดียวรับทั้งหมดจะตันเร็วและกินไฟ ระบบที่ดีจึงแบ่งงานเป็นบันได หยาบ → กลาง → ละเอียด → HEPA
เขียนโดยทีมงาน Thai Filter Supply (จำหน่ายฟิลเตอร์กรองอากาศ FILTLAB และฟิลเตอร์สำหรับงานอุตสาหกรรม) · เผยแพร่: 20 พฤศจิกายน 2569 · ปรับปรุงล่าสุด: 20 พฤศจิกายน 2569
คำถามที่เราได้ยินบ่อยมากเวลาคุยกับลูกค้าคือ "ใช้ฟิลเตอร์ละเอียดสุดไปเลยตัวเดียวไม่ได้เหรอ จะได้จบๆ" ความคิดนี้ฟังดูสมเหตุสมผล แต่พอเอาไปใช้จริงมักเจอปัญหา คือฟิลเตอร์ตัวนั้นตันเร็วมาก ต้องเปลี่ยนบ่อย และค่าไฟก็พุ่ง
เหตุผลคือ ฝุ่นในอากาศมีหลายขนาดปนกันอยู่ ถ้าให้ฟิลเตอร์ละเอียดต้องรับทั้งฝุ่นก้อนใหญ่และฝุ่นเล็กพร้อมกัน ใยกรองที่แน่นๆ ก็จะถูกฝุ่นก้อนใหญ่อุดอย่างรวดเร็ว วิธีที่ระบบจริงใช้กันคือ แบ่งงานกันเป็นขั้นบันได ชั้นหน้ารับฝุ่นใหญ่ ชั้นหลังรับฝุ่นที่เล็กลงเรื่อยๆ
หน่วยที่ใช้คือไมครอน (µm) 1 ไมครอนคือหนึ่งในพันของมิลลิเมตร ลองดูให้เห็นภาพ (เป็นค่าประมาณเพื่อให้เห็นขนาด ของจริงขึ้นกับชนิดของอนุภาค)
| สิ่งที่ลอยอยู่ในอากาศ | ขนาดโดยประมาณ |
|---|---|
| ใยผ้า ฝุ่นก้อนใหญ่ (เส้นผมกว้างราว 70 µm) | มากกว่า 10 µm |
| ละอองเกสรดอกไม้ | ประมาณ 10–100 µm |
| สปอร์ราและฝุ่นละเอียด | ประมาณ 1–30 µm |
| ฝุ่น PM2.5 | เล็กกว่า 2.5 µm |
| แบคทีเรีย | ประมาณ 0.25–10 µm (เซลล์เดี่ยวเล็กกว่านี้ได้ ที่ลอยในอากาศมักเกาะมากับละอองหรือฝุ่น) |
| ไวรัส (มักเกาะมากับละอองหรือฝุ่น) | ประมาณ 0.02–0.5 µm |
| ขั้น | ระดับตัวอย่าง | ดักอะไรเป็นหลัก | ทำหน้าที่อะไรในระบบ |
|---|---|---|---|
| 1. กรองหยาบ | G3–G4 / ISO Coarse | ฝุ่นก้อนใหญ่ ใยผ้า แมลง | ปกป้องคอยล์และชั้นถัดไป |
| 2. กรองกลาง | M5–M6 | ฝุ่นขนาดกลาง ละอองเกสร | แบ่งเบาภาระของชั้นละเอียด |
| 3. กรองละเอียด | F7–F9 | ฝุ่นละเอียด รวมช่วงขนาด PM2.5 บางส่วน | ด่านหลักก่อนลมเข้าห้อง |
| 4. EPA / HEPA | E10–E12 (EPA), H13–H14 (HEPA) ตาม EN 1822 | อนุภาคละเอียดมาก | งานสะอาดสูง เช่น ห้องสะอาด โรงพยาบาล |
ลองทำตามนี้ได้เลยครับ
1. ถามตัวเองก่อนว่าอยากได้อากาศสะอาดแค่ไหน ออฟฟิศทั่วไปกับห้องผ่าตัดต้องการไม่เท่ากัน
2. เลือกชั้นสุดท้ายก่อน ที่ตอบโจทย์นั้น เช่น F8 หรือ H13
3. เติมชั้นหน้าให้ครบ ห่างกันประมาณ 1–2 ระดับเป็นแนวปฏิบัติทั่วไปของงานออกแบบ (ไม่ใช่ข้อกำหนดของมาตรฐาน) เช่น G4 → F7 → H13 อย่ากระโดดจาก G3 ไป H13 ตรงๆ เพราะ HEPA จะตันเร็วมาก
4. เช็กแรงต้านรวมของทุกชั้น ว่าพัดลมเดิมรับไหวไหม
5. วางแผนเปลี่ยนจากชั้นหน้าก่อน ชั้นหยาบเปลี่ยนบ่อยกว่า เพื่อให้ชั้นละเอียดอยู่ได้นาน
(เป็นตัวอย่างคร่าวๆ ให้เห็นภาพ ไม่ใช่ข้อกำหนดของมาตรฐานหรือหน่วยงานใด การออกแบบจริงต้องดูข้อกำหนดของงานนั้นและผลทดสอบของรุ่นที่เลือก)
1. ชั้นหน้ารับฝุ่นใหญ่ ชั้นหลังรับฝุ่นเล็ก ทุกชั้นจึงอยู่ได้นาน
2. อย่าข้ามขั้นไกลเกินไป ไม่งั้นฟิลเตอร์ละเอียดตันเร็วและเปลืองงบ
3. เริ่มจากถามว่า "อยากได้อากาศสะอาดแค่ไหน" แล้วค่อยย้อนมาเลือกชั้นแรก
ไม่แนะนำ เพราะ HEPA จะตันเร็วมากและต้องเปลี่ยนบ่อย ควรมีฟิลเตอร์กลางหรือละเอียดคั่นก่อน
แนวปฏิบัติทั่วไปของงานออกแบบคือห่างกันประมาณ 1–2 ระดับ เช่น G4 → F7 → H13 (ไม่ใช่ข้อกำหนดของมาตรฐาน ระบบจริงควรดูความต้องการของงานและผลทดสอบของรุ่นที่เลือก)
แนวทางคร่าวๆ คือ G4 ตามด้วย F7 ถ้าอยู่ริมถนนใหญ่ฝุ่นเยอะอาจเป็น M6 ตามด้วย F8 การออกแบบจริงควรดูข้อกำหนดของงานและผลทดสอบของรุ่นที่เลือก
กรองฝุ่นละเอียดได้ในช่วงขนาด PM2.5 บางส่วน ปริมาณที่กรองได้ขึ้นกับรุ่น ดูได้จากค่า ePM2.5 หรือ ePM1 ในใบสเปก
ถ้ามีคำถามหรืออยากแลกเปลี่ยนเรื่องฟิลเตอร์กรองอากาศ ทักมาคุยกับทีมงานได้ตามช่องทางนี้ครับ
